FA-022. FLAC သို႔မဟုတ္ ့high def MP3 အေၾကာင္း သိထားသင့္သမွ်

၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားရဲ႕ေနာက္ပိုင္းမွာ MP3 ဟာမူရင္း portable music file format မ်ားထဲက တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ MP3 ရဲ႕ေက်ာ္ၾကားမႈဟာ Napster sharing ဆိုက္ေၾကာင့္ pirate format တစ္ခုျဖစ္သည္အထိ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ MP3 ကို အရည္အေသြးျမင့္ သီခ်င္းမ်ားအတြက္ အေကာင္းဆံုး ေရြးခ်ယ္စရာတစ္ခုအေနနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အသံုးျပဳလာတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ၎ရဲ႕ လူႀကိဳက္မ်ားမႈဟာ ပိုမိုျမင့္တက္ခဲ့ပါတယ္။ FLAC ဆိုတာကေတာ့ music file format တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ စီဒီေတြကို ကူးယူရာမွာ အရြယ္အစားတစ္၀က္ခန္႔ကို အေကာင္းဆံုး အရည္အေသြးနဲ႔ ကူးယူေပးႏုိင္ပါတယ္။ ၎ကို app တစ္ခုနဲ႔သံုးႏုိင္တဲ့ iPhone အပါအ၀င္ ဖုန္းမ်ား၊ MP3 player မ်ားနဲ႔ hi-fi စက္ေတြမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ အြန္လိုင္းစတိုးမ်ားမွ ၀ယ္ယူရာမွာလည္း MP3 ေစ်းႏႈန္းအတိုင္း ၀ယ္ယူႏုိင္ၿပီး အသံအရည္အေသြးကလည္း ပိုမိုေကာင္းမြန္ပါတယ္။

- FLAC ဆိုတာဘာလဲ

FLAC ဟာ Free Lossiess Audio Codec ကို အတိုေကာက္ ေခၚဆိုထားတာပါ။ MP3 နဲ႔ဆင္တူတဲ့ audio format တစ္ခုျဖစ္ၿပီး အသံကို FLAC နဲ႔ compress လုပ္တဲ့အခါမွာ အရည္အေသြး ေလ်ာ့က်သြားျခင္းမရွိဘဲ compress လုပ္ေဆာင္မႈကို ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏုိင္တဲ့ lossless audio format တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ open-source အေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုး ေပၚထြက္လာခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အဲဒီအခ်ိန္မွာပဲ Apple Lossless (ALAC), Microsoft WAV (Waveform Audio Format) နဲ႔ WMA Lossless တို႔အပါအ၀င္ lossless format မ်ားလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆိုပါၿပိဳင္ဘက္ format မ်ားမွာ အားနည္းခ်က္မ်ားရွိပါတယ္။ ALAC ကို iPod နဲ႔ iPhone ထုတ္ကုန္မ်ားေပၚမွာ အသံုးျပဳေသာ္လည္း Apple မဟုတ္သည့္ အမွတ္တံဆိပ္မ်ားတြင္မူ အသံုးျပဳႏုိင္ျခင္း မရွိေပ။ WAV format မွာ နာမည္ေက်ာ္ၿပီး iOS ထုတ္ကုန္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္အသံုးျပဳ ႏုိင္ေသာ္လည္း ဖုိင္အရြယ္အစား ႀကီးမားမႈမွာ အဓိကျပႆနာ ျဖစ္သလို အျခား format မ်ားတြင္ပါ၀င္သည့္ အဆိုေတာ္အမည္၊ အယ္လ္ဘမ္အမည္၊ သီခ်င္းစာသားစသည့္ "tag" အခ်က္အလက္မ်ားမွာလည္း WAV တြင္ပါ၀င္ျခင္းမရွိေပ။

- MP3 ႏွင့္ FLAC အၾကားျခားနားခ်က္

MP3 ဟာ lossy format ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဖိုင္အရြယ္အစား ေလွ်ာ့ခ်တဲ့အခါမွာ သီခ်င္းရဲ႕အရည္အေသြးကိုပါ ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ FLAC ကေတာ့ စီဒီအရည္အေသြးနဲ႔ အရည္အေသြးျမင့္ သီခ်င္းေတြကို လႊဲေျပာင္းေပးႏုိင္ၿပီး MP3 လိုမ်ိဳး အသံနဲ႔သက္ဆုိင္တဲ့ ျပႆနာေတြလည္း မရွိပါဘူး။ FLAC ဟာ lossless format ျဖစ္ၿပီး
ZIP ဖုိင္တစ္ခုနဲ႔ ပိုမိုဆင္တူပါတယ္။ Hi-Fi အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ဆိုရရင္ေတာ့ MP3 ဟာ လူသံုးမမ်ားေတာ့တဲ့ MiniDisc format ျဖစ္ၿပီး FLAC ကေတာ့ CD format ျဖစ္ပါတယ္။ FLAC ဖိုင္မ်ားကို CD format CDA နဲ႔ WAV တို႔ျဖင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ရာတြင္ FLAC ေနရာယူမႈနည္းၿပီး အဆိုပါ format မ်ားရဲ႕ ထက္၀က္နီးပါးခန္႔သာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ FLAC ဟာ MP3 ထက္ ေနရာယူမႈ ေျခာက္ဆပိုမိုေပမယ့္ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ျခင္းနဲ႔ အသံအရည္အေသြး ျမႇင့္ေပးျခင္း စတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြကို ရရွိေစပါတယ္။

- FLAC ဖိုင္ေတြကို ဘယ္ကရႏုိင္လဲ

FLAC ဖုိင္ေတြကို CD ကို rip လုပ္ျခင္းနဲ႔ ဒီဂ်စ္တယ္စတိုးကေန ၀ယ္ယူျခင္းစတဲ့ နည္းလမ္းႏွစ္မ်ိဳးနဲ႔ ရရွိႏုိင္ပါတယ္။ FLAC ဖုိင္ေတြကို ၀ယ္ယူႏုိင္မယ့္ နာမည္ေက်ာ္ဆိုက္ငါးခုကေတာ့ HDtracks.com, bandcamp.com, mergerecords.com, beggarsgroupusa.com နဲ႔ linnrecords.com တို႔ျဖစ္ပါတယ္။

- FLAC ဖိုင္ေတြကို ဘယ္လိုဖြင့္ရမလဲ

iOS FLAC ကို Apple iPhone နဲ႔အျခား iOS ထုတ္ကုန္ေတြမွာ အျပည့္အ၀ အေထာက္အပံ့ မေပးထားေပမယ့္ iTunes Store ေပၚက Media-Connect, FLAC Player နဲ႔ Capriccio တို႔လို app ေတြနဲ႔ ဖြင့္ႏုိင္ပါတယ္။ ၎ app ေတြဟာ FLAC ကို အေထာက္အပံ့ေပးၿပီး AirPlay နဲ႔ကြန္ရက္ေပၚရွိ DLNA ထုတ္ကုန္မ်ားအၾကား stream လုပ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

- Android

Android အသံုးျပဳသူမ်ားအေနနဲ႔ကေတာ့ FLAC အေထာက္အပံ့နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စိုးရိမ္ပူပန္စရာ မလိုပါဘူး။ Android 3.1 (Honeycomb) ကေနစၿပီး FLAC ကို အေထာက္အပံ့ေပးထားပါတယ္။ ယခင္ ဗားရွင္းအေဟာင္းမ်ားကို အသံုးျပဳေနတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ HTC နဲ႔ Samsung တို႔လို ထုတ္ကုန္မ်ားရဲ႕ media player ေတြမွာ FLAC အေထာက္အပံ့ ေပးထားတဲ့အတြက္ ပူစရာမလိုပါဘူး။ ဒါမွမဟုတ္ Google Play ကေန Player Pro နဲ႔ Bubble Upnp တို႔လို app ေတြနဲ႔လည္း ဖြင့္ႏုိင္ပါေသးတယ္။

- Windows/Mac

Windows အသံုးျပဳသူမ်ားအေနနဲ႔လည္း FLAC ဖိုင္မ်ားကို Windows Media plug-in ကေနတစ္ဆင့္ နားဆင္ႏုိင္သလို Media Money နဲ႔ JRiver တို႔လို ေဆာ့ဖ္၀ဲေတြနဲ႔လည္း နားဆင္ႏုိင္ပါတယ္။ Mac အသံုးျပဳသူမ်ား အေနနဲ႔ကေတာ့ Fluke (http://code.google.com/p/flukeformac) ကို download လုပ္ၿပီး သံုးႏုိင္ပါတယ္။ ၎မွာ iTunes နဲ႔ Songbird အတြက္ FLAC အေထာက္အပံ့ ပါ၀င္ပါတယ္။

- အျခား hardware မ်ား

Samsung Galaxy Player နဲ႔ Sony NWZ-Z1040 တို႔အပါအ၀င္ Android MP3 Player မ်ားမွာ FLAC ကို အေထာက္အပံ့ေပးထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Creative Zen Player အမ်ားစုမွာလည္း FLAC ကို အေထာက္အပံ့ ေပးထားပါတယ္။ FLAC ကိုအေထာက္အပံ့ေပးတဲ့ အေကာင္းဆံုး player မ်ားကေတာ့ Samsung Galaxy Player 4.2, SanDisk Sansa Clip Zip, Iriver P7, Iriver LPlayer နဲ႔ Sony Walkman F800 တို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ Panasoic ရဲ႕ DMP-BDT220 Blu-ray player နဲ႔ Logitech Squeezebox ေနရာမွာ အစားထိုးထုတ္လုပ္ထားတဲ့ Smart Radio လိုမ်ိဳး Hi-Fi စနစ္ေတြမွာလည္း FLAC အေထာက္အပံ့ ပါ၀င္ပါတယ္။